Legalny sposób na walkę przeciwko lichwiarskim odsetkom

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości1 w ten sposób art. 720 kodeksu cywilnego definiuje umowę dwustronnie zobowiązującą i konsensualną obejmującą zgodne oświadczenia woli pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy. Współcześnie, życie z kredytem jest powszechnym zjawiskiem zwłaszcza z uwagi na łatwy dostęp do pozabankowych pożyczek, tzw. chwilówek, gdzie potrzebne nam pieniądze możemy uzyskać przez Internet w ciągu pięciu minut poświęconych na wypełnienie formularza. Nierzadko nie czytamy umów, które podpisujemy a pożyczone pieniądze trzeba oddać. Co zrobić gdy firmy pożyczkowe w oparciu o zawartą umowę naliczają lichwiarskie odsetki, które wysokością znacznie przekraczają kwotę udzielonego kredytu?

Legalny sposób na walkę przeciwko lichwiarskim odsetkom stanowią przepisy kodeksu cywilnego, a konkretniej ustawa z 7.07.2005 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych ustaw, na mocy której do obrotu prawnego z dniem 20.02.2006 r. wprowadzono regulację dotycząca wysokości odsetek maksymalnych. Mowa tutaj o art. 359 §21 i §22, zgodnie z którym maksymalna wysokość odsetek nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych. Ponadto, jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. Zakaz wynikający z tego przepisu wydaje się być jasny a jego naruszenie stanowi podstawę do wystąpienia z powództwem opozycyjnym.

Problem mogą stanowić prawomocne orzeczenia sądowe wydane przed 20.02.2006 r. zasądzające odsetki wyższe aniżeli odsetki maksymalne. Zasadność tytułów wykonawczych wydanych w tym okresie była wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który wskazał, że ustawa z 2005 r. miała wyeliminować lichwiarskie odsetki i zapobiec pętli zadłużenia wielu dłużników. Co najważniejsze – zdaniem Sądu Najwyższego zobowiązania stwierdzone tytułami wykonawczymi przed wejściem w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny w zakresie odsetek przekraczających prawnie uregulowaną wysokość odsetek maksymalnych wygasły i począwszy od tego dnia należą się tylko odsetki maksymalne choćby strony zastrzegły odsetki wyższe2.

Lichwiarskie odsetki uzasadniają wytoczenie powództwa opozycyjnego uregulowanego przez ustawodawcę w art. 840 kodeksu postępowania cywilnego i który ma chronić dłużnika przed niezasadną egzekucją. Nieco od strony praktycznej:

  • powództwo opozycyjne należy wytoczyć przed sąd rzeczowo właściwy, w okręgu którego prowadzona jest egzekucja,
  • jeżeli egzekucja nie jest prowadzona pozew należy złożyć w sądzie według przepisów o właściwości ogólnej,
  • dłużnik w ramach złożonego pozwu musi zażądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części,
  • od powództwa opozycyjnego należy uiścić opłatę sądową w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu.

Jak powinien wyglądać pozew? Pozew powinien spełniać warunki formalne pisma procesowego i wymogi formalne pozwu określone w art. 126 i 187 kodeksu postępowania cywilnego i zawierać:

    • oznaczenie sądu,
    • oznaczenie powoda i pozwanego czyli odpowiednio dłużnika i wierzyciela,
    • wskazanie wartości przedmiotu sporu,
    • oznaczenie rodzaju pisma,
    • osnowę wniosku lub oświadczenia oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności,
    • przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu,
    • informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia,
    • podpis strony, przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika,
    • wymienienie załączników 3.

Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią przez formularze kontaktowe lub pod numerami telefonów podanymi na stronie internetowej.

Aplikant radcowski Ewelina Kondracka

1 ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

2uchwała Sądu Najwyższego z dn. 15.03.2018 r., sygn. akt III CZP 107/17

3 ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego


Data postu: Posted on